Woordenlijst

De witte wijn van Galicië, uit de Rías Baixas. Fris en licht, vaak met een ziltig randje omdat de druiven vlak bij de kust groeien. Past goed bij vis en zamburiñas.

Cheesecake zonder bodem, met een donkerbruine, bijna verbrande bovenkant en een romige binnenkant. Hij wordt zo heet gebakken dat de buitenkant karameliseert. Hij komt uit bar La Viña in San Sebastián, waar hij sinds de jaren '90 op de kaart staat.

Asturisch gerecht van twee lappen vlees met ham en kaas ertussen, gepaneerd en gefrituurd. Een portie is genoeg voor twee, ook als er één op de kaart staat.

Een eenvoudige strandbar die vooral in de zomer open is. Soms weinig meer dan een dak en een koelkast, maar vaak op de mooiste plekken van de kust. Buiten het seizoen zijn veel chiringuitos dicht of alleen in het weekend open.

Sidra van grote hoogte inschenken: fles omhoog, glas omlaag, een dun straaltje naar beneden. De sidra breekt in het glas, waardoor geur en smaak beter vrijkomen. Je kijkt als schenker naar het glas, niet naar de straal.

Een rijke Asturische bonenstoof met chorizo en morcilla. Het gerecht waar Asturië om bekendstaat.

Een pintxo op een stokje: een guindilla, een ansjovis en een olijf. Zout, zuur en een beetje pittig, en je eet hem in één hap. Genoemd naar de film Gilda uit 1946, omdat hij net als Rita Hayworth "salty, spicy and a little bit green" was.

Een ingelegd groen pepertje, ook piparra genoemd. Niet echt pittig, vooral zuur en fris. Hij hoort in een gilda en ligt ook op chips met ansjovis en olijf.

De druif waar txakoli van gemaakt wordt. Een druivenras dat alleen in het Baskenland groeit, op steile hellingen langs de kust.

De Nieuwe Baskische Keuken, ontstaan in de jaren '70 en '80 in San Sebastián als tegenhanger van de klassieke Franse keuken. Chefs gingen Baskische smaken en producten opnieuw interpreteren met moderne technieken.

Zeepokken, ook wel eendenmossels, die groeien op rotsen waar de Atlantische golven het hardst binnenkomen. Het oogsten is gevaarlijk werk en dat verklaart de prijs. Je trekt de zwarte, schubachtige huid eraf en eet het roze deel eronder.

Baskische hapjes, vaak op een sneetje brood en vastgezet met een tandenstoker: pintxo betekent letterlijk "prikker". Je bestelt ze per stuk aan de bar, eet ze staand, deelt ze niet en rekent aan het eind af. Het zijn uitdrukkelijk geen tapas.

Een hete plaat waarop gegrild wordt. Zamburiñas krijg je in Galicië meestal van de plancha, met knoflook, olijfolie en peterselie.

Gekookte octopus op z'n Galicisch, met paprikapoeder, olijfolie en grof zout, vaak op een houten plankje met aardappels. Misschien wel het bekendste gerecht van Galicië.

Een dichte, romige kaastaart, een lokale specialiteit uit Cantabrië.

Spaans voor tarbot. Bij El Túnel in Laredo wordt hij aan tafel gefileerd, zodat je geen gedoe hebt met graatjes.

De droge, licht zure cider van Asturië, gemaakt van lokale appelrassen die bitter en zuur zijn. Meestal 5 tot 6 procent alcohol. Je schenkt telkens een bodempje van hoogte in en drinkt dat in één keer op.

Een bar waar sidra het hoofddrankje is. Je bestelt er meestal een hele fles voor de tafel, voor zo'n 3 tot 6 euro, en de fles gaat rond.

Een boterig cakeje uit Cantabrië, ook sobao pasiego genoemd. Lekker bij een kop koffie.

Kleine gerechten die je aan tafel deelt, een Zuid-Spaanse traditie. In het Baskenland hoor je het woord nauwelijks: daar eet je pintxos.

Traditionele amandelcake uit Galicië van amandel, suiker en ei, herkenbaar aan het kruis van Santiago erop. Niet te zoet en een beetje kruimelig.

De lokale witte wijn van het Baskenland: licht, fris en met een zacht prikje. Gemaakt van de Hondarrabi Zuri-druif, met 9,5 tot 11,5 procent alcohol. De ober schenkt hem van zo'n 15 tot 20 centimeter hoogte in.

Het Baskische ritueel van bar naar bar gaan: een hapje, een glas en weer door naar de volgende. De spits is 's avonds tussen acht en tien.

Kleine coquilles op z'n Galicisch, meestal van de plancha met knoflook, olijfolie en peterselie. De smaak is zacht, een beetje zoetig en licht ziltig.

Gaten in de rotsen waar de zee bij het juiste tij en de juiste golfslag als een fontein doorheen spuit. Bij Llanes in Asturië liggen de bufones de Pría. Werkt alleen als de omstandigheden kloppen.

Letterlijk de Kust van de Dood: de ruige kust van Galicië rond Finisterre, genoemd naar de vele schepen die hier op de rotsen zijn vergaan. Winderig en veel minder bezocht dan de stranden verderop.

De groene kust: zo heet de kust van Asturië. Door de vele regen is het hier groener dan waar ook in Spanje.

Spaans voor vuurtoren. Een bekend voorbeeld is de Faro de Fisterra, die sinds 1853 op de rotsen van Finisterre staat en 17 meter hoog is.

Kaap in Galicië, van het Latijnse Finis Terrae: het einde van de aarde. Vroeger dacht men dat de wereld hier ophield. Voor veel pelgrims is het het symbolische eindpunt van de Camino.

De oude stad van San Sebastián, met de hoogste concentratie pintxobars per vierkante meter die je je kunt voorstellen.

Het hoogste stuk van het Cantabrisch Gebergte, dat vlak achter de kust ligt en dat Cantabrië deelt met Asturië en León. In Cantabrië ben je vanaf het strand binnen een uur in de bergen.

Spaans voor strand, zoals Playa de Rodiles of Playa de Oyambre. In Galicië zie je ook het Galicische praia, zoals Praia do Lago.

Een brede zeearm die diep het land in snijdt. De Galicische kust zit er vol mee, waardoor de kustlijn veel langer is dan je op de kaart schat en rijden langer duurt dan de kilometers beloven.

Het idee dat cultuur een stad economisch en toeristisch nieuw leven inblaast. Genoemd naar wat het Guggenheim van Frank Gehry met Bilbao deed.

De pelgrimsroutes die allemaal uitkomen bij de kathedraal van Santiago de Compostela. Een deel van de pelgrims loopt daarna nog door naar Finisterre of Muxía. Dat hoort niet officieel bij de route, maar zo eindig je bij de zee.

Het Spaans zoals je het kent. In het Baskenland spreekt vrijwel iedereen het als eerste of tweede taal, naast het Euskera.

Het eeuwenoude systeem waarmee het Baskenland zelf belastingen int en een afgesproken deel afdraagt aan de Spaanse staat. Een belangrijke reden dat de regio zoveel grip heeft op haar eigen ontwikkeling.

De Baskische naam van San Sebastián.

Euskadi Ta Askatasuna, "Baskenland en Vrijheid": een gewapende separatistische organisatie die van 1959 tot 2018 actief was en ruim 800 mensen het leven kostte. In 2011 volgde een permanent staakt-het-vuren, in 2018 de officiële ontbinding.

De Baskische naam van de autonome regio Baskenland, met drie provincies: Álava, Guipúzcoa en Vizcaya. Euskadi is de bestuurlijke eenheid.

Het culturele Baskenland. Ruimer dan Euskadi, want ook het Franse Baskenland en Navarra horen erbij.

De Baskische taal, officieel naast het Spaans. Hij is met geen enkele andere Europese taal verwant en geldt als een van de oudste nog levende talen. Onder Franco was hij verboden, nu groeien kinderen tweetalig op.

De taal van Galicië, naast het Spaans. Hij ligt dichter bij het Portugees dan bij het Castiliaans. Je ziet hem vooral op bordjes en plaatsnamen.

Het gezegde achter de bijnaam van Santillana del Mar, de stad van de drie leugens: niet heilig, niet vlak en zonder zee. Helemaal klopt het niet, want het dorp heeft wel een verbinding met de kust en een collegiale kerk gewijd aan een heilige.

Een surfspot waar de golven op een zandstrand breken, zoals Somo, Oyambre en Zurriola. Een lange beach break heeft meerdere pieken langs het strand, zodat surfers van verschillende niveaus tegelijk in het water liggen.

De surfvoorspelling voor swell, wind en getij. Check hem altijd voor je gaat, want welke spot werkt hangt van die drie af. In onze ervaring zijn de apps vaak hartstikke accuraat.

De zone in het water waar surfers op hun golf wachten. Als beginner ga je er niet middenin liggen tussen de locals, maar zoek je een rustiger stuk van het strand.

De golven die vanaf de Atlantische Oceaan binnenkomen. In de herfst en winter komen de grotere swells en wordt het serieus voor gevorderden, in de zomer is het vaak rustiger en fijner voor beginners.

Het surfpak dat je aan de noordkust bijna het hele jaar nodig hebt, want het water blijft fris: in het voorjaar zo'n 13 graden, in augustus rond de 20. In de zomer volstaat een dunne, in de winter wil je een dikke.